محمد مهريار
365
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
همان است كه مىدانيم صورت ديگرى از « هو » به معنى خوب است ( رجوع به خويه شود ) . و اما « اوى » معادل او ( Ow ) به معنى آب است و اما جزء سوم « گان » همان پسوند « ان » است كه حرف « گ » براى وقايه در آن ظاهر شده است ، به اين معنا كه چون تلفظ « خويه + ان » دشوار است « گ » وقايه در آن ظاهر مىشود تا خويگان سهل تلفظ شود . ولى پسوند « گان » و « ان » هر دو صورت و معناى واحد دارند و به معنى نسبت و كثرت هستند و نظاير آنها را بسيار ديدهايم و داشتهايم . اين نكته را هم اضافه كنيم كه خويه به معناى « خوبآبه » و هويه به معناى « خوبآبه » و خويگان « خوبايگان » معادل « خوبآبگان » و خشويه باز به معناى « خوشآبه » ، همه به همين صورت به حقيقت قشنگ و دلپسند نام اين ديهها واقع شدهاند . « 1 » خويه Xuye ( h ) خويه ديهى است در شهرستان فريدن كه آن را از جمله ديههاى دهستان پشتكوه موگويى به حساب آوردهاند . با توجه به جمعيت ديههاى اين بلوك كه بزرگترين آنها ديه كلوسه است كه فقط 589 نفر جمعيت « 2 » داشته ، اين ديه با 516 نفر جمعيت « 3 » در رديف دوم ديههاى بزرگ اين ناحيه بهشمار است . نام كلوسه كه بزرگترين ديههاى اين ناحيه است ، خود يك نام كهن است و به حكم اينكه ناحيهء فريدن اصولا از مراكز آباد تمدن كهن ايران بوده است ، وجود نامهاى بسيار پارسى كهن در نام ديهها هم علامتى بر اين معناست . شهرستان فريدن در باختر اصفهان در منطقهاى سردسير و كموبيش كوهستانى و پر از تپه ماهور واقع است . بيشتر قنات آب و چشمهسار و گندمخيز است و از اين پيش بسيار آبادتر بوده و بعدها ، در ازمنهاى كه بر ما پوشيده است ، اقوام لر ، بيشتر چهارلنگان ، در آن سكونت گزيدهاند چندان كه هماكنون نيز در برخى از ديهها به زبان لرى سخن مىگويند . از لحاظ جامعهشناسى روستايى و صنايع و ظرايف هنر ، در حال حاضر آثار تمدن درخشانى در روستاهاى دهستانهاى اين شهرستان به چشم نمىخورد . ساختمانهاى گلى ، خانههاى كوچك مخروبه ، ديوارهاى گلى با خارهاى بسيار بر سر ديوارها و كوچههاى تنگ و پرگلولاى در زمستان و پرگردوغبار در
--> ( 1 ) - ن . ك . به : ذيل عناوين همين نامها . ( 2 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 58 و 59 . ( 3 ) - همان .